Grupy pakowania I, II i III w ADR

Przy wielu materiałach w tabeli A stoi cyfra rzymska: I, II albo III. To grupa pakowania. Mówi, jak groźny jest materiał w przewozie, i wraca w kilku miejscach: w dokumencie przewozowym, w kodzie na opakowaniu i pośrednio przy zasadzie 1000 punktów. Poniżej wyjaśniamy, co oznaczają te trzy cyfry i gdzie spotkasz je w praktyce.

Co oznaczają grupy pakowania

Dla celów pakowania materiały zalicza się do jednej z trzech grup według stopnia zagrożenia (ADR 2.1.1.3):

Grupa pakowania	Zagrożenie
I	duże
II	średnie
III	małe

Im niższa cyfra, tym groźniejszy materiał. Kryteria przydziału określa część 2, osobno dla każdej klasy (ADR 3.2.1, opis kolumny (4)). Przy materiałach zapalnych ciekłych klasy 3 liczą się temperatura zapłonu i temperatura początku wrzenia (ADR 2.2.3.1.3). Dlatego benzyna (UN 1203) ma II grupę pakowania, a olej napędowy (UN 1202) III. Więcej o tym przeczytasz w artykule o klasach ADR.

Jeśli materiał zapalny ciekły ma też zagrożenie dodatkowe, grupę pakowania ustala się również dla niego. Ostateczną klasę i grupę wskazuje wtedy tabela pierwszeństwa zagrożeń w 2.1.3.10 (ADR 2.2.3.1.3).

Kto nie ma grupy pakowania

Grupy pakowania nie przydziela się materiałom (ADR 2.1.1.3):

• klasy 1, czyli materiałom i przedmiotom wybuchowym,
• klasy 2, czyli gazom, a więc także pojemnikom aerozolowym (UN 1950),
• klasy 5.2, czyli nadtlenkom organicznym,
• klasy 6.2, czyli materiałom zakaźnym,
• klasy 7, czyli materiałom promieniotwórczym,
• materiałom samoreaktywnym klasy 4.1.

Grupy nie mają też przedmioty, nawet jeśli należą do klasy, w której grupy pakowania występują. Wymagania co do wytrzymałości ich opakowań podaje właściwa instrukcja pakowania (ADR 2.1.1.3). Przykład: akumulatory mokre napełnione kwasem (UN 2794) z klasy 8 mają pustą kolumnę (4).

Gdzie znaleźć grupę pakowania

Grupa pakowania jest w tabeli A w dziale 3.2, w kolumnie (4) (ADR 2.1.1.3 i 3.2.1). Jeśli jeden numer UN ma kilka grup, zajmuje kilka kolejnych wierszy (ADR 3.2.1). Etanol (UN 1170) występuje raz z II grupą pakowania i raz, jako roztwór, z III. Wiersze różnią się często również w innych kolumnach, na przykład kategorią transportową w kolumnie (15). Przy takim numerze najpierw ustal, który wiersz dotyczy Twojego materiału.

W dokumencie przewozowym grupa pakowania należy do opisu towaru, o ile materiał ją ma. Mogą ją poprzedzać litery „PG” (np. „PG II”) albo inicjały słów „grupa pakowania” w języku dokumentu, po polsku „GP” (ADR 5.4.1.1.1 (d)). Elementy (a)–(d) i (k) muszą stać w tej kolejności, bez innych informacji pomiędzy. Przykłady z ADR:

„UN 1098 ALKOHOL ALLILOWY, 6.1 (3), I, (C/D)” albo „UN 1098 ALKOHOL ALLILOWY, 6.1 (3), GP I, (C/D)”.

Całkowitą ilość podajesz osobno dla każdego towaru o innej grupie pakowania, także przy tym samym numerze UN (ADR 5.4.1.1.1 (f)).

Litery X, Y i Z na opakowaniu

Każde opakowanie musi odpowiadać typowi konstrukcji, który przeszedł badania według rozdziału 6.1 (ADR 4.1.1.3.1). W znakowaniu UN jest litera mówiąca, dla których grup pakowania typ konstrukcji zbadano z wynikiem pozytywnym (ADR 6.1.3.1 (c)):

• X: grupy pakowania I, II i III
• Y: grupy pakowania II i III
• Z: tylko III grupa pakowania

Kanister oznaczony literą „Y” jest więc zbadany dla materiałów II i III grupy, na przykład benzyny albo oleju napędowego. Do materiału z I grupy pakowania się nie nadaje. Pozostałe części znakowania, takie jak kod typu opakowania, gęstość względna albo maksymalna masa brutto, ciśnienie próbne albo litera „S” i rok produkcji, opisuje ten sam przepis.

Grupa pakowania a zasada 1000 punktów

Tabela w ADR 1.1.3.6.3 przypisuje kategorie transportowe z grubsza według grup pakowania: kategoria 1 to I grupa, kategoria 2 to II, kategoria 3 to III. W tej samej tabeli są jednak wyjątki:

• Klasa 4.2, I grupa pakowania: kategoria 0, czyli bez zwolnienia.
• Klasa 6.1, III grupa pakowania: kategoria 2. MATERIAŁ TRUJĄCY CIEKŁY ORGANICZNY I.N.O. (UN 2810) z III grupy liczysz więc razy 3, a nie razy 1.
• Węgiel pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego (UN 1361), III grupa pakowania: kategoria 4.

Materiały bez grupy pakowania też mają kategorię. Aerozole grupy F trafiają do kategorii 2, a nadtlenki organiczne typu B do kategorii 1. Przy zasadzie 1000 punktów grupa pakowania jest więc tylko wskazówką. Liczysz zawsze według kategorii z kolumny (15) (ADR 1.1.3.6.1).

Przećwicz to

Pytania o grupę pakowania pojawiają się na egzaminie razem z tabelą A i dokumentem przewozowym. Kto pewnie odróżnia kolumnę (4) od kolumny (15), omija najczęstsze pułapki.

W darmowym teście po każdej odpowiedzi dostajesz wyjaśnienie z podstawą prawną. W aplikacji znajdziesz więcej pytań o klasyfikację, opakowania i dokument przewozowy.

Źródła

ADR 2025 w polskim tekście ogłoszonym w Dz.U. 2025 poz. 642: przepisy 1.1.3.6, 2.1.1.3, 2.2.3.1.3, 4.1.1.3.1, 5.4.1.1.1 i 6.1.3.1, opis kolumn (4) i (15) w 3.2.1 oraz tabela A w dziale 3.2. Artykuł wyjaśnia podstawy. Przy konkretnym przewozie obowiązuje brzmienie ADR.