Instrukcje pisemne ADR: PDF i obowiązki załogi
Oficjalny wzór do pobrania, język instrukcji i czynności w razie awarii. Kiedy instrukcje są wymagane, a kiedy działa wyłączenie.
Sprawdź się na pytaniach z tego tematu
12 pytań z wyjaśnieniem i podstawą w ADR. Za darmo, bez logowania.
W tym artykule
- Czy instrukcje z 2017 roku nadal są aktualne?
- Kiedy instrukcje pisemne są obowiązkowe?
- Kto dostarcza instrukcje i w jakim języku?
- Co znajduje się na czterech stronach?
- Strona 1: czynności w razie wypadku lub awarii
- Strony 2 i 3: wskazówki zależne od nalepek
- Strona 4: znaki i wyposażenie
- Kontrola przed wyjazdem
- Pytania o instrukcje pisemne ADR
- Źródła i dalsza nauka
Instrukcje pisemne ADR to czterostronicowy wzór postępowania w razie wypadku lub awarii. Przy przewozie objętym pełnymi wymaganiami ADR muszą być w kabinie, łatwo dostępne. Dostarcza je przewoźnik, w języku lub językach, które każdy członek załogi potrafi przeczytać i zrozumieć. Przy prawidłowo zastosowanym wyłączeniu „1000 punktów” albo przewozie wyłącznie LQ nie są wymagane (5.4.3.1–5.4.3.4, 1.1.3.6.2 i 3.4.1).
Stan na 5.10.2026, ADR 2025. Poniższe objaśnienia pomagają w nauce; do kabiny zabierz oficjalny wzór. Podstawy prawne i źródło PDF są na końcu artykułu.
Instrukcje pisemne ADR po polsku: pobierz oficjalny czterostronicowy wzór PDF. To strony wyodrębnione bez zmian z polskiego tomu II ADR 2025 opublikowanego przez Ministerstwo Infrastruktury. Wydrukuj je z kolorowymi nalepkami, czytelnie i w komplecie.
Czy instrukcje z 2017 roku nadal są aktualne?
Tak, jeśli jest to wzór wskazany przez UNECE jako obowiązujący również w ADR 2025. Nazwa pliku z rokiem 2017 nie oznacza sama w sobie, że dokument stracił ważność. UNECE potwierdza aktualność tego wzoru na liście wersji językowych. Możesz też użyć PDF powyżej, pochodzącego z wydania ADR 2025.
Zachowaj treść, układ czterech stron i kolory znaków. Nie wycinaj klas, których akurat nie wieziesz. Numer telefonu do dyspozytora i firmowe zasady zapisz na osobnej kartce. Wyjaśnienie dotyczące kolorów i dodatkowych informacji publikuje szwedzki organ MSB, powołując się na stanowisko grupy WP.15. Nie przenosimy tu szwedzkich wymagań dotyczących rozmiaru wydruku.
Kiedy instrukcje pisemne są obowiązkowe?
| Warunki przewozu | Instrukcje z 5.4.3 |
|---|---|
| Pełne wymagania ADR | Tak, w kabinie, łatwo dostępne |
| Wyłączenie 1.1.3.6, „1000 punktów” | Nie; dokument przewozowy pozostaje wymagany |
| Wyłącznie prawidłowo zapakowane i przewożone LQ | Nie; obowiązują wymagania działu 3.4 |
Podstawa: 8.1.2.1(a)–(b), 8.1.2.3, 1.1.3.6.2 i 3.4.1. Wyłączenie „1000 punktów” dotyczy sztuk przesyłek, nie cystern. Sam mały ładunek nie przesądza o zwolnieniu. Sprawdź kategorie i obliczenie punktów albo warunki LQ. Przy ładunku mieszanym oceniaj także towary, które nie korzystają z LQ.
Instrukcje i dokument przewozowy mają różne zadania. Instrukcje opisują działania awaryjne. Dokument przewozowy wskazuje konkretny towar, jego ilość oraz pozostałe dane przesyłki. Karta charakterystyki ani instrukcja przygotowana przez nadawcę dla pojedynczego produktu nie zastępują wzoru z 5.4.3.4.
Kto dostarcza instrukcje i w jakim języku?
- Przewoźnik przekazuje instrukcje przed rozpoczęciem przewozu. Ma zapewnić, że załoga je rozumie i potrafi prawidłowo wykonać (5.4.3.2).
- Każdy członek załogi musi móc przeczytać i zrozumieć odpowiednią wersję. Język kraju tranzytu ani język dokumentu przewozowego nie wyznaczają języka instrukcji.
- Załoga przed wyjazdem ustala, jakie towary są załadowane, i sprawdza właściwe działania w instrukcjach (5.4.3.3).
Przykład z trasy: kierowca czyta po polsku, a drugi członek załogi tylko po ukraińsku. Jeden polski komplet nie spełnia wymogu językowego dla obu osób. Przewoźnik zapewnia także wersję zrozumiałą dla drugiej osoby. W przejeździe przez Niemcy nie trzeba dodawać niemieckiej wersji wyłącznie z powodu przekroczenia granicy.
Komplet trzymasz w kabinie, w miejscu łatwo dostępnym (5.4.3.1 i 8.1.2.3). Nie zostawiaj go w biurze ani w zamkniętej skrzynce przy ładunku. Sam link do PDF w telefonie nie jest rozwiązaniem opisanym we wzorze; na trasę przygotuj czytelny wydruk.
Co znajduje się na czterech stronach?
| Strona wzoru | Co na niej sprawdzasz |
|---|---|
| 1 | Ogólne czynności w razie wypadku lub awarii |
| 2 | Zagrożenia i wskazówki dla nalepek klas 1–4 |
| 3 | Zagrożenia i wskazówki dla nalepek klas 5–9 |
| 4 | Znaki środowiskowe i gorącego materiału oraz wyposażenie |
Układ wynika z 5.4.3.4. Nie jest to formularz do wypełnienia numerem UN ani lista zaleceń wyłącznie dla dzisiejszego ładunku.
Strona 1: czynności w razie wypadku lub awarii
Wzór z 5.4.3.4 wymienia poniższe działania. Wykonujesz je, jeżeli jest to możliwe i bezpieczne. Lista nie każe podejmować czynności, które narażają załogę.
- Zahamuj pojazd, wyłącz silnik i odłącz akumulator wyłącznikiem głównym, jeśli jest dostępny.
- Unikaj źródeł zapłonu: palenia, e-papierosów i włączania urządzeń elektrycznych.
- Powiadom służby ratownicze. Przekaż dostępne informacje o zdarzeniu i towarach.
- Załóż kamizelkę i odpowiednio ustaw stojące znaki ostrzegawcze.
- Zapewnij ratownikom łatwy dostęp do dokumentów przewozowych.
- Nie wchodź na uwolniony materiał i nie dotykaj go. Pozostań po stronie nawietrznej, aby unikać wdychania oparów, dymu, pyłu i pary.
- Jeśli jest to właściwe i bezpieczne, gaś mały lub początkowy pożar opon, hamulców albo przedziału silnika.
- Nie podejmuj gaszenia pożaru przedziału ładunkowego.
- Jeśli jest to właściwe i bezpieczne, użyj wyposażenia, by zapobiec przedostaniu się materiału do wód lub kanalizacji i zebrać uwolniony materiał.
- Oddal się od zagrożenia, ostrzeż inne osoby i wykonuj polecenia służb.
- Zdejmij zanieczyszczoną odzież i użyte zanieczyszczone wyposażenie ochronne; usuń je w bezpieczny sposób.
Gaśnica nie oznacza obowiązku podejścia do ognia. Instrukcje dopuszczają gaszenie małego lub początkowego pożaru opon, hamulców albo silnika tylko wtedy, gdy jest to właściwe i bezpieczne. Załoga nie powinna gasić przedziału ładunkowego.
„Po stronie nawietrznej” znaczy po stronie, z której nadchodzi wiatr: wieje od ciebie w kierunku miejsca uwolnienia materiału. Nie przechodź przez rozlewisko, żeby ustawić znak lub osłonić odpływ.
Strony 2 i 3: wskazówki zależne od nalepek
Poniżej skrót dodatkowych wskazówek z 5.4.3.4. Tabela pomaga się uczyć; nie zastępuje pełnych instrukcji w kabinie. Wygląd znaków sprawdzisz w artykule o nalepkach ostrzegawczych ADR.
| Numer nalepki | Dodatkowa wskazówka |
|---|---|
| 1, 1.5, 1.6 | Szukaj schronienia, z dala od okien |
| 1.4 | Szukaj schronienia |
| 2.1, 2.2, 3 | Schronienie; unikaj zagłębień terenu |
| 2.3 | Maska ucieczkowa, schronienie; unikaj zagłębień |
| 4.3 | Uwolniony materiał utrzymuj suchy, pod przykryciem |
| 5.1, 5.2 | Nie mieszaj z materiałami zapalnymi lub palnymi, np. trocinami |
| 6.1 | Użyj maski ucieczkowej |
| 7A–7D | Ogranicz czas narażenia |
Brak osobnej wskazówki przy nalepce nie znosi ogólnych działań ze strony 1. Przy kilku zagrożeniach jednego towaru albo ładunku mieszanym uwzględnij wszystkie odpowiednie wskazówki. Dla 7E wzór opisuje zagrożenie reakcją łańcuchową. Maska ucieczkowa służy do ucieczki, nie do wejścia w skażony obszar i prowadzenia akcji.
Strona 4: znaki i wyposażenie
Znak zagrożenia dla środowiska przypomina o zagrożeniu dla wód i kanalizacji. Znak podwyższonej temperatury wskazuje ryzyko poparzenia: unikaj gorących części jednostki transportowej i uwolnionego materiału (5.4.3.4).
Niżej znajduje się lista z 8.1.5: klin odpowiedni dla każdego pojazdu, dwa stojące znaki ostrzegawcze, płyn do płukania oczu z wyjątkami wskazanymi we wzorze, a dla każdej osoby kamizelka, przenośne oświetlenie, rękawice i ochrona oczu.
Dla nalepek 2.3 lub 6.1 dochodzi maska ucieczkowa dla każdego członka załogi. Łopata, osłona otworów kanalizacyjnych i pojemnik do zbierania pozostałości są wymagane dla materiałów stałych i ciekłych z nalepkami 3, 4.1, 4.3, 8 lub 9. Warunki i wyjątki opisuje lista wyposażenia pojazdu ADR.
Kontrola przed wyjazdem
- Ustal, czy przewóz wymaga instrukcji, czy korzysta z konkretnego wyłączenia.
- Sprawdź komplet czterech stron, czytelność i kolorowe znaki.
- Zapewnij wersję językową zrozumiałą dla każdego członka załogi.
- Porównaj dokument przewozowy z ładunkiem i przeczytaj właściwe wskazówki.
- Sprawdź wyposażenie oraz miejsce instrukcji w kabinie.
Obowiązki przewoźnika i załogi wynikają z 5.4.3.1–5.4.3.3. Rozróżnienie instrukcji, dokumentu przewozowego i wyposażenia możesz przećwiczyć w darmowym teście ADR.
Pytania o instrukcje pisemne ADR
Kto daje kierowcy instrukcje pisemne ADR?
Przewoźnik, przed rozpoczęciem przewozu. Ma zapewnić, że każdy członek załogi potrafi je przeczytać, rozumie treść i umie prawidłowo ją zastosować (5.4.3.2).
Czy przy 1000 punktów trzeba mieć instrukcje pisemne?
Nie, jeśli przewóz sztuk przesyłek spełnia warunki 1.1.3.6. Wyłączenie obejmuje rozdział 5.4.3. Dokument przewozowy pozostaje wymagany; to osobny obowiązek.
Czy instrukcje muszą być w języku kraju tranzytu?
Nie. Liczy się język lub języki, które każdy członek załogi potrafi przeczytać i zrozumieć. Polska wersja wystarcza osobie czytającej po polsku także w trasie przez Niemcy (5.4.3.2).
Czy można wydrukować instrukcje czarno-białe?
Znaki pokazane w kolorze w oficjalnym wzorze powinny zachować kolory. Pobierz pełny wzór i wydrukuj go czytelnie; wyjaśnienie WP.15 przytacza MSB. Firmowe dodatki umieść osobno.
Czy instrukcje ADR z 2017 roku trzeba wymienić na wydanie 2025?
Nie z powodu samej daty. UNECE wskazuje wzór obowiązujący od 2017 r. jako nadal aktualny w ADR 2025. Sprawdź zgodność treści i układu z oficjalnym wzorem, zamiast oceniać tylko nazwę pliku.
Źródła i dalsza nauka
- ADR 2025, Dz.U. 2025 poz. 642, ze sprostowaniem, poz. 1575: źródło prawa.
- Ministerstwo Infrastruktury, ADR 2025, tom II: 5.4.3, 8.1.2 i 8.1.5. Lokalny PDF zawiera wyłącznie cztery strony wzoru z 5.4.3.4, bez zmian treści. Tekst Ministerstwa ma charakter pomocniczy.
- Ministerstwo Infrastruktury, ADR 2025, tom I: wyłączenia 1.1.3.6.2 i 3.4.1.
- UNECE: wersje językowe instrukcji pisemnych: potwierdzenie aktualności wzoru z 2017 r. w ADR 2025.
- MSB: Instructions in writing: wyjaśnienie WP.15 dotyczące układu, kolorów i dodatkowych informacji.
Sprawdź swoją wiedzę w darmowym teście lub skorzystaj z aplikacji ADRpass.
Stan na: 5 października 2026