Ilości ograniczone i wyłączone: LQ i EQ w praktyce
Sprawdź limit z tabeli A, opakowanie i znak. Dopiero potem ustal, czy samochód wymaga oznakowania i czy może wjechać do tunelu kategorii E.
Sprawdź się na pytaniach z tego tematu
12 pytań z wyjaśnieniem i podstawą w ADR. Za darmo, bez logowania.
W tym artykule
- Jak sprawdzić limit LQ w tabeli A
- Opakowania LQ: 30 kg czy 20 kg brutto?
- Znak LQ na kartonie i palecie
- Kiedy pojazd musi mieć znak LQ: progi 12 i 8 ton
- Czy przy LQ potrzebne są ADR kierowcy i dokument przewozowy?
- EQ: limity ilości wyłączonych i kod E0–E5
- LQ, EQ i 1000 punktów: co porównujesz?
- Krótka kontrola przed wyjazdem
- LQ i EQ: pytania kierowców
- Nauka i źródła
LQ to przewóz towarów niebezpiecznych w ilościach ograniczonych, zgodnie z działem 3.4 ADR. Limit dotyczy zawartości pojedynczego opakowania wewnętrznego lub przedmiotu, a nie całego samochodu. Odczytasz go z kolumny (7a) tabeli A. EQ, czyli ilości wyłączone, mają osobny system kodów z kolumny (7b) i wymagania działu 3.5. Stan na 5 października 2026 r., według ADR 2025.
Przed przyjęciem ładunku: ustal numer UN i właściwy wiersz tabeli A, sprawdź limity opakowań oraz znaki. Od nadawcy odbierz udokumentowaną informację o masie brutto przesyłek LQ. Mała puszka ani sam znak na kartonie nie przesądzają, że przewóz spełnia warunki wyłączenia.
Jak sprawdzić limit LQ w tabeli A
Potrzebujesz klasyfikacji towaru, w tym grupy pakowania, jeżeli została mu przypisana. Sam numer UN może prowadzić do kilku wierszy z różnymi limitami. W kolumnie (7a) wartość „0” wyklucza LQ. Pozostałe wartości wyznaczają maksimum na opakowanie wewnętrzne lub przedmiot (ADR 3.4.1).
| Przykład z tabeli A | Limit LQ |
|---|---|
| UN 1263 FARBA, grupa I | 500 ml |
| UN 1263 FARBA, grupa II | 5 l |
| UN 1263 FARBA, grupa III | 5 l |
Źródło: ADR 2025, tom I, tabela A, UN 1263, kolumna (7a). To przykład dla prawidłowo sklasyfikowanej farby; jej skład i właściwości ustala nadawca. Wyjaśnienie grup znajdziesz w artykule o grupach pakowania.
Przykład: cztery puszki po 5 l farby UN 1263, grupa II, mieszczą się w limicie zawartości każdego opakowania wewnętrznego. Karton z puszkami waży 24 kg brutto, więc mieści się też w limicie masy sztuki przesyłki. Nadal trzeba spełnić pozostałe wymagania pakowania i oznakowania. Jedna puszka 10 l przekracza limit LQ dla tego wiersza, choć cały karton może być lżejszy niż 30 kg.
Opakowania LQ: 30 kg czy 20 kg brutto?
| Sposób pakowania | Warunek |
|---|---|
| Opakowania wewnętrzne w odpowiednim opakowaniu zewnętrznym | Do 30 kg brutto na sztukę przesyłki; dopuszczalne opakowania pośrednie (3.4.2). |
| Taca z folią termokurczliwą lub rozciągliwą | Do 20 kg brutto; ten wariant nie jest dopuszczony dla przedmiotów podklasy 1.4S (3.4.3). |
| Aerozole i małe naczynia zawierające gaz | Nie wymagają osobnego opakowania wewnętrznego. Nadal potrzebują odpowiedniego opakowania zewnętrznego (3.4.2). |
Masa brutto obejmuje zawartość i opakowanie. Nie porównuj z limitem wyłącznie masy farby czy detergentu. Przy tacach podatne na pękanie lub przebicie opakowania wewnętrzne, np. szklane, wymagają odpowiednich opakowań pośrednich. Ciecze klasy 8, grupa II, w szkle, porcelanie lub kamionce wymagają zgodnych i sztywnych opakowań pośrednich (3.4.3–3.4.4).
Znak LQ na kartonie i palecie
Znak LQ to kwadrat ustawiony na wierzchołku: czarna góra, dół i obramowanie, jasny kontrastowy środek. Na sztuce przesyłki ma co najmniej 100 × 100 mm, z obramowaniem co najmniej 2 mm. Jeśli wymaga tego wielkość przesyłki, dopuszczalne jest zmniejszenie do 50 × 50 mm i obramowania do 1 mm, pod warunkiem dobrej widoczności (3.4.7.1–3.4.7.2). Nie zmniejsza się go tylko po to, żeby oszczędzić miejsce na etykiecie.
Wariant z literą Y dotyczy przygotowania zgodnego z przepisami lotniczymi ICAO. ADR dopuszcza taki znak przy spełnieniu warunków 3.4.8–3.4.10. Samo dopisanie Y nie daje zgodności z wymaganiami lotniczymi.
Paleta owinięta folią może być opakowaniem zbiorczym. Gdy wymagane znaki przesyłek w środku nie są widoczne, powtórz znak LQ na zewnątrz i dodaj napis „OPAKOWANIE ZBIORCZE”, z literami co najmniej 12 mm. Dla przesyłki pochodzącej z Polski dodaje się także wersję angielską, francuską lub niemiecką, chyba że umowa między zainteresowanymi państwami stanowi inaczej. W praktyce spotkasz napis „OPAKOWANIE ZBIORCZE / OVERPACK” (3.4.11).
Przy cieczach sprawdź też wymagania dotyczące strzałek kierunkowych z 5.2.1.10. Znak LQ ich nie zastępuje. Paleta jako opakowanie zbiorcze nie staje się jedną sztuką przesyłki objętą limitem 30 kg.
Kiedy pojazd musi mieć znak LQ: progi 12 i 8 ton
Dla przewozu wyłącznie LQ sprawdź dwa różne parametry: masę maksymalną jednostki transportowej oraz łączną masę brutto sztuk przesyłek LQ. Pierwszy nie oznacza aktualnej masy pojazdu na wadze. Drugi nie oznacza masy wszystkich towarów w samochodzie (3.4.12–3.4.14).
| Warunki przewozu | Znak na jednostce |
|---|---|
| Masa maksymalna do 12 t włącznie | Nie jest wymagany przez 3.4.13. |
| Masa maksymalna ponad 12 t, przesyłki LQ do 8 t brutto włącznie | Nie jest wymagany dzięki 3.4.14. |
| Masa maksymalna ponad 12 t, przesyłki LQ ponad 8 t brutto | Z przodu i z tyłu, minimum 250 × 250 mm (3.4.13(a), 3.4.15). |
Przykład graniczny: jednostka o masie maksymalnej 18 t wiezie dokładnie 8000 kg brutto przesyłek LQ. Znak na pojeździe nie jest wymagany. Przy 8100 kg jest wymagany. Zwykły, niepodlegający ADR ładunek nie powiększa masy LQ; obowiązują jednak dopuszczalne masy pojazdu.
Kontener: przy obowiązku oznakowania znaki LQ umieszcza się na wszystkich czterech ścianach bocznych. Jeśli są widoczne z zewnątrz przewożącej jednostki, nie trzeba powtarzać ich na jej przodzie i tyle. Gdy nie są widoczne, trzeba je powtórzyć. Próg 8 t dotyczy całej jednostki transportowej (3.4.13(b)–3.4.14).
Jeżeli inny towar wymaga pomarańczowych tablic, jednostka może mieć same tablice albo tablice i znaki LQ. Dla kontenera z innymi towarami wymagającymi dużych nalepek dopuszczalne są same wymagane nalepki albo nalepki i znaki LQ. Gdy nie wieziesz LQ, usuń lub zakryj znaki LQ (3.4.13–3.4.15).
Tunel kategorii E: zakaz obejmuje jednostki, dla których wymagane są znaki LQ, oraz jednostki przewożące kontenery wymagające tych znaków. Przewóz wyłącznie LQ poniżej progów oznakowania nie podlega temu zakazowi z tytułu LQ. Inne towary na samochodzie oceniasz osobno (1.9.5.3.6, 8.6.3.3–8.6.4). Więcej w artykule o ograniczeniach tunelowych ADR.
Czy przy LQ potrzebne są ADR kierowcy i dokument przewozowy?
Przy ładunku spełniającym dział 3.4 nie jest wymagane zaświadczenie ADR kierowcy, dokument przewozowy z 5.4.1 ani instrukcje pisemne z 5.4.3. Nie oznacza to jazdy bez szkolenia: pozostają dział 1.3 i 8.2.3, ze szkoleniem odpowiednim do obowiązków kierowcy i dokumentacją u pracodawcy (1.3.3). Dodatkowy towar przewożony na innych zasadach może powodować obowiązki dla całego przewozu.
Nadawca musi przed przewozem przekazać przewoźnikowi udokumentowaną informację o całkowitej masie brutto LQ (3.4.12). Może się ona znaleźć np. w dokumentach wysyłkowych. Przy przewozie poprzedzającym transport morski sprawdź zachowany w 3.4.1(e) wymóg certyfikatu pakowania kontenera lub pojazdu z 5.4.2.
Pozostają wymagania wymienione w 3.4.1, m.in. klasyfikacja, odpowiednie opakowania i mocowanie ładunku. Nie wolno ładować LQ razem z materiałami i przedmiotami wybuchowymi, z wyjątkami dla podklasy 1.4 oraz UN 0161 i UN 0499 (7.5.2.4).
EQ: limity ilości wyłączonych i kod E0–E5
W EQ patrzysz na ilości netto, nie na masę brutto kartonu. Kod z kolumny (7b) tabeli A określa limit opakowania wewnętrznego oraz łącznej zawartości opakowania zewnętrznego. E0 oznacza brak możliwości skorzystania z EQ (3.5.1.2).
| Kod | Wewnętrzne | Zewnętrzne |
|---|---|---|
| E0 | EQ niedozwolone | |
| E1 | 30 | 1000 |
| E2 | 30 | 500 |
| E3 | 30 | 300 |
| E4 | 1 | 500 |
| E5 | 1 | 300 |
Wartości w tabeli: gramy dla materiałów stałych, mililitry dla cieczy i gazów. Dla gazów chodzi o pojemność wodną naczyń; przy pakowaniu razem stosuje się zasady sumowania z 3.5.1.2. Jeśli łączysz towary o różnych kodach, dla opakowania zewnętrznego wybierz najbardziej restrykcyjny limit (3.5.1.3).
Przykład E2: 16 zamkniętych fiolek po 30 ml daje 480 ml. Oba limity są zachowane. Siedemnasta fiolka zwiększyłaby zawartość do 510 ml, ponad limit opakowania zewnętrznego. To wyliczenie ilustruje kod; zgodność opakowania trzeba sprawdzić oddzielnie.
- Pakowanie: opakowanie wewnętrzne, pośrednie z wyściółką i mocne, sztywne zewnętrzne. Dla cieczy materiał absorpcyjny musi wchłonąć całą zawartość (3.5.2).
- Badania typu sztuki przesyłki: upadek z 1,8 m i piętrzenie przez 24 godziny, z obciążeniem odpowiadającym stosowi 3 m. Wymagane jest odpowiednie udokumentowanie, a nie sprawdzanie kartonu dopiero na rampie (3.5.3).
- Znak EQ: co najmniej 100 × 100 mm, czarny lub czerwony obrys i symbol na kontrastowym tle, numer pierwszej lub pojedynczej nalepki z kolumny (5) dla każdego towaru w przesyłce. Nazwa nadawcy lub odbiorcy na znaku, jeśli nie jest podana gdzie indziej na przesyłce (3.5.4.1–3.5.4.2).
- Opakowanie zbiorcze: gdy wymagane znaki są niewidoczne, powtórz je i dodaj napis według 3.5.4.3, w tym wymagane wersje językowe.
- Liczba przesyłek: maksymalnie 1000 w pojeździe lub kontenerze. To liczba gotowych sztuk przesyłek, nie fiolek i nie „punkty ADR” (3.5.5).
- Dokument towarzyszący: jeżeli jedzie np. CMR, co najmniej jeden dokument musi zawierać zapis „Towary niebezpieczne w ilościach wyłączonych” i liczbę sztuk przesyłek (3.5.6).
W zwykłym EQ pozostają m.in. szkolenie z działu 1.3, klasyfikacja i wskazane ogólne wymagania pakowania (3.5.1.1). Odrębny wyjątek dla najmniejszych ilości w 3.5.1.4 dotyczy tylko kodów E1, E2, E4 i E5 przy spełnieniu wszystkich jego warunków. Nie przenoś go na dowolną przesyłkę EQ.
LQ, EQ i 1000 punktów: co porównujesz?
| Tryb | Podstawa limitu |
|---|---|
| LQ, dział 3.4 | Zawartość opakowania wewnętrznego lub przedmiotu z kolumny (7a), wymagania pakowania i masa brutto sztuki przesyłki. |
| EQ, dział 3.5 | Kod z kolumny (7b), ilości netto i wymagania opakowań; do 1000 sztuk przesyłek w pojeździe lub kontenerze. |
| Wyłączenie 1.1.3.6 | Kategorie transportowe i ilości na jednostkę; przy ładunku mieszanym obliczenie wartości punktowej. |
Prawidłowych przesyłek LQ i EQ nie doliczasz do 1000 punktów ADR (1.1.3.4.2–1.1.3.4.3, 1.1.3.6.5). Nie nazywaj jednak każdego kartonu bez pomarańczowych tablic „LQ”. Przy wyłączeniu 1.1.3.6 pozostają inne obowiązki, np. co do dokumentu przewozowego i gaśnicy.
Krótka kontrola przed wyjazdem
- Ustal tryb przewozu. Właściwy wiersz tabeli A, limity opakowań i zgodność pakowania; osobno każdy towar spoza LQ lub EQ.
- Obejrzyj przesyłki. Stan opakowań, zamknięcia, czytelność znaków, ewentualne strzałki i oznakowanie palet.
- Sprawdź informację od nadawcy. Masa brutto LQ, a dla EQ liczba sztuk i odpowiedni zapis w dokumencie, jeżeli towarzyszy przesyłce.
- Oceń pojazd i trasę. Progi oznakowania LQ, widoczność znaków kontenera, tunel E i wymagania pozostałego ładunku. Zabezpiecz przesyłki przed przemieszczaniem.
Różnice między LQ, EQ i punktami możesz przećwiczyć w darmowym teście ADR, z wyjaśnieniami do odpowiedzi.
LQ i EQ: pytania kierowców
Czy LQ oznacza limit 1000 kg na samochód?
Nie. LQ opiera się na limitach opakowań z kolumny (7a) i wymaganiach działu 3.4. Nie ma ogólnego limitu 1000 kg LQ na samochód. Progi oznakowania jednostki to ponad 12 t masy maksymalnej i ponad 8 t brutto przesyłek LQ.
Czy dokładnie 8 ton LQ wymaga znaku na pojeździe?
Nie. ADR 3.4.14 zwalnia z tego oznakowania, gdy masa brutto przesyłek LQ nie przekracza 8 t. Przy większej ilości sprawdź masę maksymalną jednostki i zasady dla kontenerów.
Czy kierowca bez zaświadczenia ADR może wozić LQ?
Tak, jeśli ładunek spełnia warunki działu 3.4, a inne przewożone towary nie powodują obowiązku zaświadczenia. Kierowca nadal potrzebuje szkolenia odpowiedniego do swoich obowiązków, zgodnie z działem 1.3 i 8.2.3.
Czy folia na palecie zastępuje opakowanie zewnętrzne?
Nie. Owinięcie palety nie naprawia nieprawidłowo zapakowanych puszek. Każda sztuka przesyłki musi spełniać odpowiednie wymagania 3.4.2 lub 3.4.3; paleta może być opakowaniem zbiorczym, z osobnymi zasadami oznakowania.
Czy 1000 fiolek oznacza limit EQ na pojazd?
Nie. Limit 3.5.5 dotyczy 1000 gotowych sztuk przesyłek w pojeździe lub kontenerze. Liczbę fiolek wewnątrz każdej z nich ograniczają limity netto odpowiedniego kodu i wymagania pakowania.
Nauka i źródła
Darmowy test ADR pomoże sprawdzić te rozróżnienia; dalsza nauka jest w aplikacji ADRpass. Powiązane tematy: dokument przewozowy ADR i ładowanie razem.
Źródła: ADR 2025, Dz.U. 2025 poz. 642; oficjalny tekst Ministerstwa Infrastruktury: tom I (1.1.3.4, 1.1.3.6.5, 1.3, 1.9.5.3.6, tabela A dla UN 1263, działy 3.4 i 3.5) i tom II (5.2.1.10, 5.4.2, 7.5.2.4, 7.5.7, 8.2.3, 8.6.3.3–8.6.4). Przy przygotowaniu konkretnej przesyłki sprawdź pełne przepisy i klasyfikację nadawcy.
Stan na: 5 października 2026