ADRpass
Wiedza ADR

Przewóz butli z gazem busem i ciężarówką

Ile butli można przewieźć bez zaświadczenia ADR? Sprawdź rachunek dla propanu, acetylenu i tlenu oraz wymagania dla zamkniętego busa.

Sprawdź się na pytaniach z tego tematu

4 pytania z wyjaśnieniem i podstawą w ADR. Za darmo, bez logowania.

Rozwiąż pytania
2
W tym artykule
  1. Dostawa butli, własna praca czy użytek domowy?
  2. Ile butli można przewieźć bez zaświadczenia ADR?
  3. Butle w zamkniętym busie: wentylacja i CV36
  4. Czy butle muszą stać pionowo?
  5. Propan i tlen w jednym busie: nalepki i ładowanie razem
  6. Co pozostaje przy 1.1.3.6, a co dochodzi po przekroczeniu limitu?
  7. Puste butle po dostawie: nadal mogą podlegać ADR
  8. Przewóz butli z gazem: pytania kierowców
  9. Przećwicz rachunek i zasady przewozu

Butle z propanem, acetylenem lub tlenem można przewozić busem bez zaświadczenia ADR kierowcy, jeżeli przewóz spełnia warunki właściwego wyłączenia. Przy dostawie korzystającej z 1.1.3.6 nadal obowiązują m.in. dokument przewozowy, szkolenie, gaśnica, mocowanie i wymagania wentylacji. Mała liczba butli sama w sobie nie oznacza zwolnienia ze wszystkich przepisów.

Stan na 5 października 2026 r., według ADR 2025 z sprostowaniem polskiego tekstu. Artykuł dotyczy butli jako sztuk przesyłek, nie cystern ani pojazdów-baterii.

Przed załadunkiem: ustal numer UN z oznakowania i dokumentów. Sprawdź cel przewozu, policz ilość, oceń wentylację i zabezpiecz butle. Masa stalowej butli nie jest masą gazu do rachunku ADR.

Dostawa butli, własna praca czy użytek domowy?

Dostawca rozwożący gaz do klientów najczęściej sprawdza wyłączenie ilościowe 1.1.3.6. Nie jest ono tym samym co przewóz pomocniczy wobec działalności przedsiębiorstwa.

Dekarz wiozący propan do własnych prac lub spawacz jadący ze swoim zestawem na naprawę może sprawdzić 1.1.3.1 (c). Przewóz musi mieć charakter pomocniczy, nie zaopatrzeniowy ani dystrybucyjny. Obowiązują maksymalne ilości z 1.1.3.6, limit 450 l na opakowanie oraz środki zapobiegające uwolnieniu zawartości. Sam wpis „firma budowlana” nie wystarcza. Źródło: 1.1.3.1 (c).

Osoba prywatna przewożąca detaliczną butlę gazu do własnego użytku domowego może korzystać z 1.1.3.1 (a), jeżeli spełnia warunki tego przepisu, w tym zabezpieczenie przed uwolnieniem zawartości. To nie podstawa do zawodowego rozwożenia gazu. Podstawa: 1.1.3.1 (a). Poniższe obowiązki ADR opisują przede wszystkim dostawę korzystającą z 1.1.3.6 lub przewóz bez tego wyłączenia.

Ile butli można przewieźć bez zaświadczenia ADR?

Nie ma jednego limitu liczby butli. Liczy się rodzaj gazu, kategoria transportowa i ilość w całej jednostce transportowej, czyli także na dołączonej przyczepie. Dla gazu skroplonego i rozpuszczonego używasz masy netto gazu w kilogramach, a dla sprężonego pojemności wodnej naczynia w litrach. Nie licz ciśnienia ani objętości gazu po rozprężeniu.

Gaz i numer UNJak liczyć / nalepki
Propan
UN 1978
Kategoria 2; masa netto gazu w kg. Nalepka 2.1.
Mieszanina skroplona
UN 1965
Kategoria 2; masa netto gazu w kg. Nalepka 2.1.
Acetylen rozpuszczony
UN 1001
Kategoria 2; masa netto gazu w kg. Nalepka 2.1.
Tlen sprężony
UN 1072
Kategoria 3; pojemność wodna butli w l. Nalepki 2.2 i 5.1.

Klasyfikacja i przepisy CV: tabela A, kolumny (5), (15), (18) i (19), pozycje UN 1978, UN 1965, UN 1072 i UN 1001 (uzupełnienie tabeli w sprostowaniu, dalsze kolumny w tomie I). UN 1965 oznacza mieszaninę skroplonych gazów węglowodorowych. To częsta pozycja dla propanu-butanu; nie przypisuj jej każdej butli tylko po nazwie handlowej.

Przy samej kategorii 2 limit wynosi 333 kg gazu, łącznie dla wszystkich butli tej kategorii. Przy samym tlenie sprężonym z kategorii 3 wynosi 1000 l pojemności wodnej. Przy ładunku mieszanym ilość kategorii 2 mnożysz przez 3 i dodajesz ilość kategorii 3; wynik nie może przekroczyć 1000. Limity: 1.1.3.6.3; jednostki i rachunek mieszany: 1.1.3.6.3–1.1.3.6.4. Więcej przykładów: zasada 1000 punktów.

Przykładowy ładunekRachunek i wynik
30 butli propanu po 11 kg gazu330 kg. Sama kategoria 2; mieści się w limicie 333 kg.
31 takich butli341 kg. Limit kategorii 2 przekroczony.
2 butle propanu po 11 kg, acetylen 8 kg i tlen w butli 50 l(22 + 8) × 3 + 50 = 140 punktów. Ładunek mieszany mieści się w limicie.

To przykładowe ilości, nie parametry każdej butli. Masa acetylenu pochodzi z danych konkretnego ładunku; nie zastępuj jej pojemnością wodną. Rachunek oparto na przepisach podlinkowanych wyżej. Sprawdź również pozostały towar ADR w pojeździe.

Butle w zamkniętym busie: wentylacja i CV36

Dla wszystkich gazów z tabeli kolumna (18) wskazuje CV36. W miarę możliwości należy użyć pojazdu odkrytego lub wentylowanego. Jeżeli to niemożliwe i butle jadą w innym pojeździe zamkniętym, trzeba uniemożliwić wymianę gazu między przedziałem ładunkowym a kabiną oraz umieścić wymagany napis na drzwiach ładowni.

Butle i przepis CV36 Pojazd odkryty lub wentylowany W miarę możliwości Niemożliwe? Inny pojazd zamknięty: Bez wymiany gazu z kabiną Przedział ładunkowy oddzielony od kabiny + Napis na drzwiach ładowni
Schemat CV36, nie wzór oznakowania. Wariant zamknięty wymaga obu warunków; sam napis nie zabezpiecza kabiny.

Napis na drzwiach:
UWAGA
BRAK WENTYLACJI
OTWIERAĆ OSTROŻNIE

Litery mają mieć wysokość co najmniej 25 mm. Język wybiera nadawca. CV36, warunki i wysokość liter; treść napisu.

1.1.3.6 nie zwalnia z CV36. Z przepisów dodatkowych 7.5.11 wyłącza tylko CV1. Pozostaje też S2 (1): przy gazach palnych przenośne oświetlenie używane wewnątrz pojazdu zamkniętego nie może zapalić gazu. Podstawa wyłączenia: 1.1.3.6.2; S2 (1).

Czy butle muszą stać pionowo?

CV10 dopuszcza przewóz pionowy i poziomy na określonych warunkach. Dla gazów z tabeli obowiązują CV9 i CV10. Nie wolno rzucać butli ani narażać ich na uderzenia; załadunek ma wykluczać przewrócenie lub upadek.

  • Pionowo: butle muszą być dostatecznie stabilne albo umieszczone w urządzeniu skutecznie chroniącym przed przewróceniem.
  • Poziomo: układa się je wzdłuż lub w poprzek osi pojazdu. Przy przedniej ścianie muszą leżeć w poprzek. Zabezpieczenie ma wykluczać przesuwanie.
  • Krótkie butle o średnicy co najmniej 30 cm: mogą leżeć wzdłuż pojazdu z kołpakami skierowanymi do środka.

Źródło: CV9 i początek CV10; dalsze warunki CV10. To ogólne reguły ADR. Uwzględnij również instrukcje dostawcy dla konkretnej butli; nie przenoś dopuszczenia pozycji leżącej na jej używanie lub pobór gazu.

Pasy i uchwyty muszą zapobiegać przemieszczaniu oraz uszkodzeniu ładunku. Obowiązuje 7.5.7.1. Zawory powinny wytrzymywać uszkodzenie bez uwolnienia gazu albo być chronione dopuszczonym sposobem, np. kołpakiem lub osłoną. Sprawdź szczelność i zamknięcie zaworu; kołpak nie zastępuje mocowania całej butli. 4.1.6.5 i 4.1.6.8; sposoby ochrony zaworów.

Propan i tlen w jednym busie: nalepki i ładowanie razem

Tabela 7.5.2.1 nie zabrania wspólnego przewozu sztuk przesyłek z nalepkami 2.1, 2.2 i 5.1. Tlen sprężony ma nalepki 2.2 oraz 5.1, bo oprócz klasyfikacji jako gaz niepalny i nietrujący stwarza zagrożenie utleniające. Dopuszczenie ładowania razem nie zwalnia z mocowania ani z warunków CV36. Podstawa: 7.5.2.1; klasyfikacja w tabeli A podlinkowanej wyżej.

Numer UN i nalepki ostrzegawcze na butlach pozostają także przy 1.1.3.6. Dla butli dopuszczono zmniejszone nalepki według ISO 7225, na części niecylindrycznej. 5.2.2.2.1.2. Przy przewozie samych butli gazowych na zwykłym pojeździe nie stosuje się dużych nalepek jak dla cysterny. Kontener wymaga osobnej oceny według 5.3.1.2. 5.3.1.2; 5.3.1.5.

Co pozostaje przy 1.1.3.6, a co dochodzi po przekroczeniu limitu?

WymaganieW ramach 1.1.3.6 / po limicie*
Kierowca1.1.3.6: szkolenie według 1.3 i 8.2.3, odpowiednie do zadań.
Po limicie: ważne zaświadczenie ADR obejmujące kurs podstawowy.
Dokument przewozowyWymagany w obu przypadkach.
Instrukcje pisemne1.1.3.6: niewymagane przez ADR.
Po limicie: wymagane.
Tablice pomarańczowe1.1.3.6: niewymagane przez ADR.
Po limicie: z przodu i z tyłu jednostki transportowej.
Gaśnice1.1.3.6: minimum jedna o pojemności 2 kg proszku lub równoważnego środka.
Po limicie: według DMC jednostki; do 3,5 t minimum dwie, łącznie 4 kg.
CV36, mocowanie, nalepki na butlachObowiązują w obu przypadkach.

*Dla opisanych butli, gdy nie ma innego wyłączenia. Tabela pokazuje wybrane wymagania, nie cały zestaw wyposażenia. Zakres 1.1.3.6.2; 8.1.2 i 8.1.4.1; 8.1.4.2–8.1.4.5; 8.2.1.1–8.2.1.2; 8.2.3; 5.3.2.1.1.

Przy 1.1.3.6 pozostają też zakaz otwierania sztuk przesyłek przez załogę, wymagania przenośnego oświetlenia i zakaz palenia, także e-papierosów. Gaśnica ma być sprawna, zabezpieczona i łatwo dostępna. Zobacz wyposażenie ADR oraz dokument przewozowy. 8.3.3–8.3.5.

Puste butle po dostawie: nadal mogą podlegać ADR

„Pusta” nie znaczy „oczyszczona”. Próżne nieoczyszczone butle po gazach z naszej tabeli należą do kategorii transportowej 4, więc nie zwiększają wyniku obliczeniowego 1.1.3.6. Nie oznacza to usunięcia pozostałych obowiązków tego wyłączenia. 1.1.3.6.1; kategoria 4.

Wyłączenie dla próżnych nieoczyszczonych opakowań z 1.1.3.5 wymaga środków usuwających wszystkie wskazane zagrożenia. Nie uznawaj go za spełnione tylko dlatego, że gaz przestał zasilać palnik. Podstawa: 1.1.3.5. Gaz zasilający wyposażenie pojazdu podczas przewozu może korzystać z osobnego wyłączenia 1.1.3.2; butla wieziona do pracy na budowie nie jest z tego powodu paliwem pojazdu. 1.1.3.2 (a), (d) i (e).

Przewóz butli z gazem: pytania kierowców

Czy bus do 3,5 t jest zwolniony z ADR?

Nie z samej masy pojazdu. Liczą się gaz, ilość i charakter przewozu. Przy dostawie korzystającej z 1.1.3.6 pozostają m.in. szkolenie, dokument przewozowy, gaśnica i CV36.

Ile butli propanu po 11 kg mieści się w limicie?

Jeżeli przewozisz tylko takie pełne butle, 30 sztuk daje 330 kg gazu i mieści się w limicie 333 kg kategorii 2. 31 sztuk daje 341 kg i przekracza limit. Sprawdź także inny ładunek ADR w jednostce transportowej.

Czy acetylen liczy się w litrach tak jak tlen?

Nie. Acetylen rozpuszczony liczysz według masy netto gazu w kilogramach, a tlen sprężony według pojemności wodnej naczynia w litrach. Przy ładunku mieszanym kategorię 2 mnożysz przez 3.

Czy sam napis „brak wentylacji” wystarczy?

Nie. W zamkniętym wariancie CV36 trzeba także uniemożliwić wymianę gazu między ładownią a kabiną. Najpierw należy w miarę możliwości użyć pojazdu odkrytego lub wentylowanego.

Czy puste butle są poza ADR?

Nie automatycznie. Próżne nieoczyszczone butle po opisanych gazach są w kategorii 4 i nie zwiększają wyniku punktowego, lecz mogą nadal podlegać wymaganiom ADR. Sam brak gazu do pracy palnika nie dowodzi usunięcia zagrożeń.

Przećwicz rachunek i zasady przewozu

W darmowym teście ADR możesz powtórzyć przepisy z wyjaśnieniami odpowiedzi. Dalszą naukę znajdziesz w aplikacji ADRpass; przed rzeczywistym przewozem sprawdź pełny przepis dla swojego ładunku.

Źródła i zakres

Polski tekst ADR 2025, Dz.U. poz. 642, z Dz.U. 2025 poz. 1575, który m.in. uzupełnia pozycję UN 1001 w tabeli A. Urzędowe pliki Ministerstwa Infrastruktury: tom I i tom II. Odsyłacze przy tabelach i liczbach prowadzą do właściwych stron PDF. Sprawdzono 5.10.2026. Zakres obejmuje propan, wskazaną mieszaninę skroploną, acetylen rozpuszczony i tlen sprężony; inne gazy wymagają osobnego odczytu tabeli A.

Stan na: 5 października 2026